Ostatnia
modyfikacja:
2012-08-01
Licznik odwiedzin:
Zawiera relatywnie dużą ilość gatunków o właściwościach leczniczych
Zawiera relatywnie dużą ilość gatunków (bardzo) światłolubnych Zawiera relatywnie dużą ilość gatunków (bardzo) higrolubnych Zawiera relatywnie dużą ilość gatunków (bardzo) mrozoodpornych
RODZAJ
Wierzba
(Salix)
ang. Willow
Zawiera:
ok. 400 gatunków
w tym rodzimych w Polsce:
25-30
Gatunki:


Wierzba
biała

Salix alba


Wierzba
krucha

Salix fragilis


Wierzba
babilońska

Salix babylonica


Wierzba
płacząca

Salix sepulcralis, 'Chrysocoma'


Wierzba
iwa

Salix caprea


Wierzba
wiciowa

Salix viminalis


Wierzba
purpurowa

Salix purpurea



...
Ciekawostki:
♦ Wierzby, obok topoli, są najszybciej rosnącymi drzewami w Europie. Przykładowo przyrost wysokości wierzby energetycznej w ciągu pierwszego roku może sięgać 3m!
♦ Wierzba jest uważana za jeden z symboli polskości.
♦ 21 marca jest obchodzony w Polsce jako Dzień Wierzby.
 
Cechy charakterystyczne:
♦ Pędy obłe, krótkopędów brak.
♦ Pąki okryte jedną łuską,
szczytowych brak.
Liście krótkoogonkowe,
u głównych gatunków (z wyj. w. iwy) znacznie wydłużone (lancetowate), posiadają przylistki.
Kotkowate kwiatostany,
zakwitające wczesną wiosną

(przed liśćmi - gł. gatunki), owadopylne, zwykle stojące.
♦ Nasiona wytwarzane w olbrzymich ilościach, roznoszone przez wiatr
w postaci białego puchu nasiennego przypominającego watę.
 

█ Zapraszam również na swoją nową stronę Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych (http://www.rpdp.hostingasp.pl), na której znajdą Państwo najbardziej aktualne dane dotyczące rekordowych drzew w Polsce. Strona ma charakter otwarty - każdy może się zarejestrować i po zalogowaniu dodawać do bazy "swoje" drzewa wraz z ich pomiarami oraz zdjęciami. Bez zalogowania program pracuje w trybie "tylko odczyt" - dodawanie wpisów (także ich modyfikacja i usuwanie) nie jest możliwe, jednak bez przeszkód można przeglądać zgromadzone w bazie dane.

Jeden z dwóch (obok topoli) rodzajów należących do rodziny wierzbowatych, niezwykle zróżnicowany pod względem form pokrojowych, obejmujący gatunki począwszy od dużych drzew, poprzez różnej wielkości krzewy (najliczniejsza reprezentacja) aż do niewielkich, zaledwie kilku(nasto)centymetrowych krzewinek. Wierzby są blisko spokrewnione z topolami. Widać to chociażby po tworzonych dwupiennie i zakwitających zwykle wczesną wiosną (przed liśćmi), kotkowatych kwiatostanach złożonych z bardzo niepozornych kwiatów oraz po wytwarzaniu przez żeńskie osobniki obfitego, białego puchu nasiennego. Podobnie jak topole, wierzby charakteryzują się bardzo dużym tempem wzrostu, krótkowiecznością, preferowaniem mokrych lub wilgotnych siedlisk oraz niską jakością drewna (jeszcze niższą niż topole). Podobieństw tych można by wymienić dużo więcej. Czym zatem wierzby różnią się od topoli? Poza zdecydowanie bardziej zróżnicowanym pokrojem (topole to bez wyjątku duże drzewa), wierzby posiadają pąki okryte tylko jedną łuską, ich pędy nie są zróżnicowane na krótko- i długopędy, wyposażone w przylistki liście są krótkoogonkowe i przeważnie bardzo wydłużone (często wąskolancetowate), kotkowate kwiatostany zaś - zazwyczaj wzniesione. Kwiaty wierzb, w odróżnieniu od topoli, są zaopatrzone w miodniki, a więc owadopylne. Wierzby są jednymi z najbardziej witalnych, tj. intensywnie rozmnażających się, a równocześnie odpornych na niekorzystne czynniki roślin drzewiastych. Obok standardowych metod rozmnażania: generatywnego poprzez kwiaty i wegetatywnego przez odrosty korzeniowe, wytworzyły one także inną ciekawą technikę, polegającą na tym, że odłamany i po prostu wetknięty w ziemię kawałek gałęzi wierzby potrafi szybko zakorzenić się i wyrosnąć w normalną roślinę. Niezwykla zdolność wierzb do intensywnego rozmnażania się i przetrwania w każdych niemal warunkach powoduje, że drzewa te bardzo szybko opanowują coraz to nowe obszary, na których są czasami traktowane jako chwasty.

Wierzby kojarzą się głównie z terenami nadrzecznymi oraz malowniczmi krajobrazami, w których występują one jako drzewa polne charakterystycznie pochylające się nad rzekami. Szczególnie piękne są tzw. "formy głowiaste", powstałe przez odpowiednie przycinanie gałęzi różnych gatunków. Tworzą one niezwykły klimat i są uważane za jeden z symboli polskości. Wierzby, a w szczególności ich liczne odmiany dekoracyjne, to jedne z najpopularniejszych roślin ozdobnych. Przykładem może być znana wszystkim doskonale, posiadająca wyjątkowo długie, zwisające pędy wierzba płacząca. Sadzone są także odmiany o kolorowych lub korkociągowato powyginanych pędach, efektownie zabarwionych liściach czy wreszcie nietypowym pokroju i rozmiarach. Oprócz zastosowań dekoracyjnych, wierzby dostarczają surowca dla przemysłu wikliniarskiego, są wykorzystywane jako źródło energii (tzw. plantacje energetyczne), w ziołolecznictwie i w wielu innych branżach.

  Systematyka 

Niezwykle liczny gatunkowo i skomplikowany w klasyfikacji rodzaj wierzba obejmuje około 400 gatunków(!), z których w Polsce rodzimych jest 25-30. Należą do nich m.in. dwa "duże drzewa": wierzba biała (S. alba) i wierzba krucha (S. fragilis), jeden gatunek "przejściowy": wierzba iwa (S. caprea) oraz różnej wielkości krzewy, takie jak: w. wiciowa (inaczej energetyczna, konopianka - S. viminalis), w. purpurowa (inaczej wiklina - S. purpurea), wierzba szara (S. cinerea), wierzba pięciopręcikowa (S. pentandra) czy wierzba wawrzynkowa (S. daphnoides). Bardzo interesującym gatunkiem jest wierzba wiciowa, zwana też energetyczną (S. viminalis). Poza tym, że posiada ona wyjątkowo wąskie i długie liście, wyróżnia się niezwykle szybkim przyrostem biomasy oraz wyśmienitymi właściwościami opałowymi. Gatunek ten jest uprawiany na tzw. plantacjach energetycznych i stanowi doskonałe źródło energii odnawialnej. Jako jedną z wierzb najbardziej nadających się do celów dekoracyjnych należy wymienić wierzbę wawrzynkową (S. daphnoides). Jej niezwykle efektownie zabarwione pędy są początkowo pokryte niebieskobiałym, woskowym nalotem, a po jego wytarciu stają się karminowoczerwone. Nietypowym gatunkiem jest wierzba iwa (S. caprea). Krzew ten (czasem małe drzewo) nie dość, że posiada szerokie jak na wierzbę liście i nie zakorzeniające się pędy, to jeszcze unika mokrych terenów, często występując pojedynczo w lasach innych niż łęgowe.

Tak bardzo kojarzona z całym rodzajem wierzba płacząca (S. xsepulcralis Simonk. 'Chrysocoma' = S. alba 'Tristis' = S. xchrysocoma = S. babylonica 'Babylon' x S. alba 'Vitellina') nie stanowi samodzielnego gatunku, a jest mieszańcem pochodzącej z Chin wierzby babilońskiej (dokł. jej odmiany "płaczącej" S. babylonica 'Babylon') oraz naszej rodzimej wierzby białej (dokł. jej żółtokorej, "płaczącej" odmiany S. alba 'Vitellina'). Wierzba babilońska krzyżuje się także z drugą naszą "dużą" wierzbą - wierzbą kruchą, dając mieszańca o nazwie wierzba zwisająca (S. xpendulina = S. babylonica 'Babylon' x S. fragilis). Ponadto czasem uprawiane są w Polsce są dwie karłowate odmiany wierzby płaczącej: 'Crispa' (odmiana o bardzo mocno poskręcanych liściach) i 'Tortuosa' (odmiana o spiralnie poskręcanych pędach).
█ Wierzbę płaczącą należy odróżniać od także uprawianych u nas (choć rzadziej): odmiany płaczącej wierzby białej (S. alba 'Vitellina'; jeden z gatunków rodzicielskich wierzby płaczącej) oraz wierzby zwisającej (S. xpendulina; mieszaniec drugiego rodzica wierzby płaczącej - wierzby babilońskiej z wierzbą kruchą). W odróżnieniu od wierzby płaczącej, białawe od spodu liście S. alba 'Vitellina' są obustronnie jedwabiście owłosione. S. xpendulina różni się od poprzednich dwóch gatunków zielonkawymi lub brązowymi pędami (wobec żółtych pędów wierzby płaczącej i odmiany zwisającej wierzby białej) oraz szarozielonymi od spodu, obustronnie nagimi liśćmi.

Rodzaj wierzba dzieli się na kilka podrodzajów; najważniejsze z nich to: Salix - główny podrodzaj zawierający m.in. wierzby białą, kruchą i płaczącą, Vetrix - z wierzbami iwą, wiciową, siwą, wawrzynkową i inn. oraz Chamaetia - podrodzaj obejmujący arktyczne i alpejskie gatunki wierzb, występujące w formie niskich krzewów i krzewinek - np. wierzba zielna (S. herbacea).

  Gatunki szczegółowo opisane w serwisie 

- brak -

  Występowanie

Zasięg. Strefy umiarkowana i chłodna półkuli północnej, w tym Europa, Azja oraz Ameryka Północna. Tylko kilka gatunków występuje na półkuli południowej (dokładniej w Ameryce Południowej).
Biotop. Wierzby stanowią jeden z najważniejszych składników lasów łęgowych porastających doliny rzeczne. Poza tym są to drzewa polne, rosnące najczęściej nad rzekami i różnego rodzaju zbiornikami wodnymi (jeziorami, stawami), na nieużytkach itp. Powszechnie występującym w Polsce, typowo leśnym drzewem jest natomiast wierzba iwa.

Wierzba biała na stanowiskach naturalnych Wierzba biała na stanowiskach naturalnych
Naturalnym środowiskiem większości wierzb są lasy łęgowe porastające brzegi rzek.

Preferencje. Większość wierzb stanowią rośliny o bardzo małych wymaganiach, związane terenami wilgotnymi lub mokrymi, światłolubne.
█ Istnieją także gatunki wierzb dobrze radzące sobie na glebach suchych, a nawet na piaskach i wydmach! Przykładem takiego gatunku jest wierzba iwa.
Długość życia i tempo wzrostu. Rośliny krótkowieczne, należące do najszybciej (po topolach) rosnących europejskich drzew (z wyjątkiem wolno rosnących krzewinek), odznaczające się ogromną witalnością. W zależności od gatunku osiągają wiek 50-100 lat.
█ Wg słynnego przewodnika autorstwa C. Pacyniaka z 1992 r., najstarsza wierzba w Polsce to wierzba krucha rosnąca w miejscowości Klempicz w woj. wielkopolskim. Drzewo to liczy prawie 190 lat.
█ Największym, wręcz niebywałym tempem wzrostu cechuje się wierzba energetyczna; przyrost jej wysokości w pierwszym roku może sięgać nawet 3m! Rekordowe tempo wzrostu dotyczy także grubości pnia. Wg tzw. tabeli wiekowej drzew Majdeckiego, wierzby osiągają 1 metr średnicy pnia już w wieku ok. 75-80 lat, ustępując tym samym jedynie topolom. Większość innych drzew potrzebuje na to 130-150 lat!

  Zastosowanie

Przede wszystkim popularne drzewa i krzewy ozdobne (w miastach głównie wierzba płacząca). Sadzone także w celu pozyskiwania wikliny (koszykarstwo, meblarstwo), ze względu na miododajność (ważne dla pszczelarstwa rośliny wcześnie kwitnące) oraz stosowane do umacniania brzegów. Drewno niektórych gatunków (zwłaszcza wierzby energetycznej) jest używane jako opał. Liście i kora wierzb są wykorzystywane w ziołolecznictwie (kora zawiera kwas salicylowy).

  Cechy morfologiczne

Ze względu na ogromną różnorodność form prezentowanych przez gatunki wierzby, wyjątkowo nie omawiamy poszczególnych gatunków osobno, a przedstawiamy poniżej ich zbiorczy opis.

  Pokrój / Korzenie

Pokrój. Rodzaj wierzba obejmuje niezwykle szeroki zakres form pokrojowych. Zdecydowaną większość jego gatunków stanowią wprawdzie rozmaitej wielkości krzewy liściate, jednak występują tu także wysokie i bardzo okazałe drzewa (zwykle z wielokrotnym lub krótkim, nisko rozgałęzionym pniem) - np. osiągające 30m wysokości wierzby biała, babilońska i płacząca lub niewiele mniejsza wierzba krucha (do 20m), a z drugiej strony małe, płożące krzewinki - np. wierzby płożąca, borówkolistna, żyłkowata, wykrojona, czy osiągająca zaledwie kilka centymetrów wysokości i posiadająca tylko kilka listków, najmniejsza z wierzb - wierzba zielna. Istnieją także wśród wierzb gatunki płożące się po ziemi - np. wierzba płożąca (S. repens).
█ Jak podaje strona Tall Trees, najwyższa w Europie wierzba to rosnąca w Niemczech wierzba biała o wysokości 40m; jest to jednak wynik niepotwierdzony. Potwierdzony rekord należy również do wierzby białej, tym razem jednak rosnącej w Voerendaal w Holandii i mierzącej 34.6m (JPh, 2011, laser).
█ Strona http://www.przegladlesniczy.com.pl/konkurs_wyniki.html informuje, że najgrubsza w Polsce wierzba to rosnąca w nadl. Sulechów wierzba biała o obwodzie pnia 7.85m (Φ 2.50m). W Wikipedii możemy wyczytać więcej informacji o tym drzewie; m.in., że jest ono pomnikiem przyrody i nosi nazwę Wierzba Rokita oraz że jego wysokość wynosi 24m. Rekordowy okaz rośnie w pobliżu miejscowości Niekarzyn (także Głogusz) w gm. Sulechów niedaleko Zielonej Góry (woj. lubuskie). (Wg strony http://www.ziemialubuska.pl/329,225,,.html obwód pnia "Rokity" ma być równy 800cm!) Niewiele cieńsza jest rosnąca w nadleśnictwie Konstantynowo k. Poznania najgrubsza polska wierzba krucha, której obwód pnia wynosi 7.43m (Φ 2.37m) (źródło: http://www.przegladlesniczy.com.pl/drzewa/index.html). Rekordowo gruba w naszym kraju wierzba płacząca rośnie w Sobieszewie w woj. lubuskim i mierzy 5.40 obwodu pnia (Φ 1.72m). Z kolei wg C. Pacyniaka, najstarsza (i najgrubsza) nasza wierzba to wymieniona wyżej przy okazji wieku wierzba krucha z Klempicza, posiadająca pień o obwodzie 7.41m (φ 2.36m). Więcej informacji na temat rekordowych drzew - patrz dodatek Rekordy.

Korzenie. System korzeniowy płytki, ale dobrze rozwinięty, intensywnie wytwarzający odrośla.
█ Mimo, że stare wierzby stanowią zazwyczaj jeden z największych udziałów wśród wiatrołomów, to łamane są głównie konary tych drzew, znacznie rzadziej natomiast można obserwować wierzby wyrwane z korzeniami. Potwierdza to podaną wyżej informację o mocno rozwiniętym (choć płytkim) systemie korzeniowym wierzb. Więcej informacji na ten temat znajduje się w artykule Drzewa i wiatr.

Wierzba biała Wierzba krucha
Wierzba biała to wysokie i okazałe drzewo liściaste,
osiągające do 25(30)m wysokości i 2(3)m średnicy pnia.
Pokrój wierzby kruchej jest podobny jak białej.
Drzewo to osiąga też zbliżone, choć nieco mniejsze
(20-25m wys.) rozmiary.


  Więcej...  




  Wybrane okazy

Wierzba biała w Wodzisławiu Śląskim. Obwód pnia: 7.91m2.52m) (PG+MK+KB, 2013). Jest to prawdopodobne najgrubsza wierzba w woj. śląskim i jedna z najgrubszych w Polsce. Drzewo rośnie nad rzeką, przy mostku przy ulicy Bojowników. Jego stan zdrowotny jest już niestety bardzo zły.

Wierzba biała w Wodzisławiu Śląskim Wierzba biała w Wodzisławiu Śląskim

  Kora

Szarobrunatna do brunatnej, u starych drzew głęboko podłużnie spękana (główne gatunki), miękka, zawiera dużą ilość kwasu salicylowego oraz garbniki.

Kora wierzby białej Kora wierzby kruchej Kora wierzby iwy
Wierzby biała () oraz krucha () posiadają głęboko podłużnie bruzdowaną korę.
Wzór tych bruzd przypomina występujący u większości topoli.
Kora wierzby iwy jest mniej głęboko
spękana niż u poprzednich gatunków.
Początkowo tworzą się na niej płytkie,
rombowate pęknięcia.

  Pędy i pąki

Pędy obłe, nie zróżnicowane (brak krótkopędów). Pąki tylko boczne (szczytowych brak), okryte jedną łuską, najczęściej bardzo wydłużone (szczególnie boczne), wąskojajowate, zaostrzone, często o długim, zakrzywionym wierzchołku, przeważnie przylegające do pędu. Pozostałe cechy zależne od gatunku i odmiany. Na przykład pędy odmiany podstawowej wierzby białej są oliwkowozielone i delikatnie owłosione, podczas gdy u podobnych do niej wierzb babilońskiej i płaczącej są one błyszczące i zabarwione na bardzo efektowny, intensywnie żółty kolor. Z kolei pędy i pąki wierzby purpurowej są ciemnoczerwone, wierzby szarej - oliwkowoszare (pąki gęsto, zamszowato owłosione), zaś wierzby siwej - jaskrawo rudopomarańczowe. Bardzo ciekawie zabarwione młode pędy posiada wierzba wawrzynkowa - są one purpurowoczerwone i pokryte białoniebieskim, woskowym nalotem. Pędy wierzby babilońskiej i płaczącej są niezwykle długie i charakterystycznie, pionowo zwisające. Pędy wierzby kruchej u nasady bardzo łatwo łamią się (nazwa!) z trzaskiem. Istnieje również wiele form ozdobnych o korkociągowato powyginanych gałązkach.
█ Wierzby posiadają wyjątkową zdolność ukorzeniania się pędów i gałązek przy ich zetknięciu z ziemią. Najlepsze efekty daje wetknięcie w wilgotną glebę prostej gałązki pozbawionej pędów bocznych. Należy to robić na wiosnę, niedługo przed pojawieniem się liści. Jednym z nielicznych wyjątków pozbawionych tej zdolności jest wierzba iwa.

Młode pędy wierzby białej Młode pędy odmiany zwisającej wierzby białej Młode pędy wierzby kruchej
Młode pędy odmiany podstawowej wierzby białej () są odstające i zielonawe, delikatnie
biało owłosione. U odmiany zwisającej tego gatunku () są one zwisające, żółtawe i nagie.
Młode pędy wierzby kruchej są nagie i błyszczące,
a ich kolor jest ciemnozielony.

Młode pędy wierzby płaczącej Młode pędy wierzby płaczącej Liście wierzby zwisającej
Cechą charakterystyczną wierzby płaczącej są jej bardzo długie i cienkie, pionowo zwisające gałązki.
Są one nagie i błyszczące, a ich kolor jest intensywnie żółty.
Młode pędy wierzby zwisającej są
błyszcząco jasnozielone i nagie.

Młode pędy wierzby iwy Powyginane pędy ozdobnej odmiany wierzby płaczącej
Pąk wierzby płaczącej
Bardzo wąskie pąki wierzb
zwykle ściśle przylegają do pędu.
Młode pędy wierzby iwy są najpierw jasnozielone,
potem różowawe do oliwkowozielonych.
Niektóre odmiany wierzby płaczącej posiadają
korkociągowato poskręcane gałązki.

  Liście

Blaszkowate, pojedyncze, z dużymi, zwykle długo utrzymującymi się przylistkami. Blaszka przeważnie bardzo wąska1 (stosunek długości do szerokości co najmniej 4:1), w kształcie lancetowata, eliptyczna lub łopatkowata, na brzegu drobno piłkowana. Ustawienie: skrętoległe na krótkich, często ogruczolonych ogonkach. Okres występowania: liście opadają na zimę. Jesienne przebarwienie zależne od gatunku, najczęściej na żółto. █ Z moich obserwacji w Krakowie wynika, że wierzba płacząca jest jednym z najwcześniej rozwijających liście na wiosnę drzew oraz drzewem zdecydowanie najpóźniej tracącym je na zimę. Jasnozielone zawiązki liści zaczynają się pojawiać wraz z kotkami już przed połową marca (choć ich rozwój jest stosunkowo wolny i długi). Bardziej intensywne przebarwienie rozpoczyna się dopiero w połowie listopada, a na przełomie listopada i grudnia drzewa są już prawie całkiem żółte. Z końcem listopada zaczyna się masowe opadanie liści, które może trwać nawet do połowy grudnia, mimo występujących przymrozków i pierwszych opadów śniegu!
__________________________________
1) Do wyjątków należą posiadające stosunkowo szeroką blaszkę wierzby szara, iwa, uszata, śląska, żyłkowata, wykrojona i zielna. Liście tej ostatniej są okrągławe i najmniejsze w ramach całego rodzaju - osiągają zaledwie 1-2cm długości.

Po lewo: Długie i wąskie (lancetowate) liście wierzby białej są obustronnie białawo owłosione, (w młod. całe białe!) przy czym z góry
włoski są rzadkie, od spodu - gęste i ściśle przylegające. W środku: Liście odmiany płaczącej wierzby białej. Po prawo: Liście wierzby kruchej
są szersze niż u białej. Ich górna powierzchnia jest błyszcząco ciemnozielona, dolna zaś - sinozielona. Liście sąobustronnie nagie.
Liście wierzby białej Liście wierzby białej Liście wierzby białej
Liście wierzby zwisającej Liście i młode pędy wierzby wiciowej Liście wierzby iwy
Po lewo: Wierzba zwisająca posiada obustronnie nagie, od spodu szarozielone liście. W środku: Jedne z najwęższych liści (jeszcze węższe
niż u w. białej) tworzy wierzba wiciowa. Przy szerokości zaledwie 0.6-1.2cm osiągają one 8-25cm długości! Po prawo: Wyjątkowo szerokie
w ramach rodzaju liście posiada wierzba iwa. Z góry są one lekko pomarszczone, od spodu zaś pokryte szarym filcem.

  Więcej...  


  Kwiaty

Rozdzielnopłciowe, rozmieszczone dwupiennie, owadopylne i bardzo miododajne (w odróżnieniu od należących do tej samej rodziny, wiatropylnych topól!), zebrane w kotkowate, zazwyczaj wyprostowane kwiatostany. Forma i ubarwienie kotek zależne od gatunku. U wierzby białej na przykład są one wydłużone, natomiast wierzba iwa posiada kwiatostany męskie w postaci znanych wszystkim doskonale, jajowatych bazi. Pojedyncze kwiaty drobne, bez okwiatu. Okres kwitnienia: wczesna wiosna (marzec lub kwiecień), przed lub wraz z rozwojem liści.
█ Wiele gatunków wierzb (m.in. wierzba iwa) należy do najwcześniej kwitnących w Polsce drzew.

Kwiatostany męskie wierzby płaczącej Kwiatostany męskie wierzby białej Kwiatostany żeńskie wierzby kruchej Kwiatostany męskie wierzby iwy
Kotki męskie wierzby płaczącej
są długie, często znacznie wygięte
i mają żółty kolor.
Podobne kotki tworzy wierzba biała
(na zdjęciu kotki męskie z żółtymi
pylnikami).
Kwiatostany żeńskie wierzby kruchej
to także typowe, wydłużone kotki
(w powiększeniu znamiona słupków).
Nietypowe kotki męskie tworzy
wierzba iwa. Nazywane baziami
one krótkie i mają jajowaty kształt.


Kwiatostany żeńskie wierzby iwy Kwiatostany żeńskie wierzby iwy
Kotki żeńskie wierzby iwy są zupełnie inne niż męskie - zielonawe i w miarę dojrzewania znacznie się wydłużające:

Wierzba iwa - osobnik męski i żeński Wierzba iwa - kotki męskie i żeńskie
Czasami męskie i żeńskie osobniki wierzby iwy żyją jak ludzie - w parach ;-)

  Owoce i nasiona

Wytwarzane w ogromnych ilościach bardzo drobne, jednokomorowe, cylindryczne i haczykowato zakrzywione, suche, wielonasienne torebki otwierające się dwiema klapkami. Są zebrane w niezwykle puszyste, białe, kotkowate owocostany przypominające watę. Nasiona bardzo drobne, przeważnie o rozmiarach poniżej 0.1mm, z puszystymi pęczkami białych włosków, tworzą roznoszony przez wiatr puch nasienny. Okres dojrzewania owoców: wiosna i wczesne lato.
█ Wierzby wraz z topolami i wiązami należą do najwcześniej owocujących drzew (środek wiosny). Jedną z rekordzistek jest tu wierzba iwa, której puszyste owocostany dojrzewają już w drugiej połowie maja. Na drugim biegunie znajduje się owocująca "dopiero" w połowie czerwca wierzba biała.


Owoce wierzb to małe, suche torebki
otwierające się dwiema haczykowatymi klapkami
i zawierające wiele nasion opatrzonych
gęstym, białym puchem (na zdj. owocostany
i puste torebki nasienne wierzby kruchej).
Owocostany wierzby kruchej

  Więcej...  


Drewno wierzby krucha

  Drewno

Drewno wszystkich gatunków wierzby jest bardzo podobne do siebie (także do drewna topolowego) i dlatego trudne do rozróżnienia. Jest ono jasnożółtobiałe (najjaśniejsze u w. białej), lekkie i bardzo miękkie, włókniste, silnie pracujące, u młodych drzew wyjątkowo elastyczne, dlatego powszechnie stosowane w przemyśle wikliniarskim. Drewno dorosłych, a zwłaszcza starych drzew staje się kruche i bardzo nietrwałe, intensywnie pruchnieje, tworzą się w nim różnego rodzaju ubytki (np. dziuple). Ogólnie drewno wierzbowe posiada marną jakość, poza wierzbą białą zupełnie nie nadaje się do wyrobu mebli ani konstrukcji budowlanych. Najgorsze pod względem użytkowym (i to w prawie każdym aspekcie) jest drewno wierzby kruchej. Drewno wierzby wiciowej (energetycznej) jest bardzo kaloryczne, co masowo wykorzystuje się do wyrobu materiałów opałowych (tzw. plantacje energetyczne).
█ Wartość kaloryczna drewna wierzby energetycznej wynosi ok. 19 MJ/kg suchej masy, co odpowiada 2/3 wartości opałowej średniej jakości węgla kamiennego. Wynika stąd, że z 1 ha uprawy można rocznie otrzymać podobną ilość energii, co z kilku ton węgla kamiennego.


Drewno wierzb jest jasnożółte i bardzo kruche (na zdj. drewno wierzby kruchej).
  Więcej...